گفتار درمانی

تشدید یعنی چه؟

•         کیفیت دریافتی صدا در طول تولید گفتار

•         تقویت امواج صوتی که از ارتعاش تار آواها حاصل می شود.

تشدید را چه تعیین می کند؟

•         اندازه و شکل حفرات صوتی(توازن طیفی)

•         حفرات حلقی

•         حفرات دهانی

•         حفرات بینی

•         عملکرد دریچه vp

عملکرد طبیعی vp

•         یک نگاه دقیق به دریچه کامی حلقی (vp)

ساختار فعال در دریچه vp

•         نرمکام

•         دیواره های طرفی حلق(lpws)

•         دیواره خلفی حلق(ppw)

نرمکام

•         حرکت رو به عقب و بالا

•         حرکت زانویی شکل

•         حرکت نزدیک شونده به دیواره های خلفی حلق

دیواره های طرفی حلق

•         حرکت رو به داخل(نزدیک شونده)

•         معمولا در برابر نرمکام بسته می شود

•         برخی مواقع در خط میانی ،پشت نرمکام بسته می شود.

دیواره های خلفی حلق

•         حرکت رو به جلو، به سمت نرمکام

•         در برخی گویندگان، در آنجا تورمی موسوم به باشتک پاساوانت (passavants ridge) تشکیل می شود.

هدف دریچه کامی حلقی

•         انتقال انرژی صوتی و هوا در بین حفره دهانی و حفره بینی

•         مهم برای همخوانهای «حساس به فشار» و همه واکه ها

ماهیچه های مربوط بستنvp

•         Levatorvelipalatini

•         Superior constrictor

•         Palatopharyngeus

•         Palatoglossus

•         Musculus uvulae

اعصاب حرکتی مربوط عملکرد کامی حلقی

•         Glossopharyngeal (IX)

•         Vagus (X)

•          Accessory (XI)

•          Trigeminal (V)

•          Facial (VII)

انواع  بستش دریچه کامی حلقی

•         غیر هوایی:

•                رفلکس گگ ، استفراغ، بلعیدن

•         هوایی:

•            فوت کردن ، سوت زدن ، گفتار (فشار مثبت)

•             مکیدن ، بوسیدن ( فشار منفی)

اختلالات تشدید

•         Hypernasality

•         Hyponasality&denasality

•         Cul de sac resonance

•          Mixed resonance

علل پر خشیومی شدگی (hypernasality)

•         بد عملکردی دریچه کامی – حلقی(اندازه کوتاه نرم کام، بزرگی بیش از حد ابعاد حلق ، بد عملکردی ها در عضلات که ناشی از دیز آرتری با بیماریهای مربوط به دیزآرتری ، بیماریهای مانند میاستنی گراویس، دیستروفی عضلانی ، پای ملیت)

•         وجود شکاف یا فیستول در سقف دهان(شکاف کام و لب ، شکاف زیر مخاطی)

•         بد تولیدی

تشخیص پر خشیومی شدگی

v     در تست CUL DE SAC   برای تشخیص پر خشیومی از کشیدن واکه ها استفاده می کنیم

v     اگر تفاوت وجود داشت فرد دچار پر خشیومی است

v     تشخیص لمسی :کشیدن واکه ها = لرزش در بینی احساس می شود(با لمس بینی)

v     نازالیتی خفیف ، متوسط ، شدید

Nasal emission

•         خروج صدا دار یا بی صدای هوا از بینی را می گویند

•         یک نشانه دیداری است (الزاما شنیداری نیست)

•         اجباری (ساختاری ) و غیر اجباری (یادگیری )داریم

•         در همخوانهای حساس به فشار اتفاق می افتد (نه واکه ها) بویژه در همخوانهای بی واک

علت  NE

•         بد عملکردی دریچه کامی-حلقی

•         وجود فیستول در قدام دندان

•         وجود فیستول در قسمت میانی کام

•         وجود فیستول در قسمت خلفی کام

تشخیص NASAL EMISSION

•         در تست  CUL DE SAC ، از فرد می خواهیم همخوانهای بی واک را بیان کند ، اگر تفاوت داشت ( با بستن بینی همخوان بی واک پر فشارتر و واضح تر تولید شود) NE  دارد.

•         تشخیص بینایی : آینه دندانپزشکی ، air padle ،cscape

•         تشخیص لمسی : سی سی (همخوان بی واک) بگوید اگر لرزش حس شود

خشیومی زدایی و کم خشیومی شدگی(hyponasality& denasality)

•         در کم خشیومی  شدگی ،صدا کمتر از حد لازم در بینی ، تشدید می شود.

•          خشیومی زدایی با کم خشیومی تقربیا معادل است ، شدتش از کم خشیومی شدگی بیشتر است.

•          تاثیرش بر روی   N  و M   مشهود است (D و B )

•         ممکنه روی واکه ها هم اثر بگذارد ( مثلا واکه E)

•          شبیه فرد سرما خورده حرف می زند

•         معمولا بعلت انسداد(مانع)  در حلق بینی یا حفره بینی اتفاق می افتد

•         منشا انسداد می تواند  آدنوئید ، جمع شدن خون ، پولیپ بینی ، و یا .. باشد.

تشخیص کم خشیومی

•         در تست cul de sac  از واجهای خشیومی (م ،ن ) استفاده می کنیم در حالت طبیعی باید تولید آنها را در دوحالت باز وبسته بودن بینی متفاوت می شود. اگر متفاوت نبود فرد دچار کم خشیومی شدگی می باشد

CUL-DE-SAC resonance تشدید در بن بست

•         صدای تشدید شده در حلق یا حفره بینی به بن بست می خورد ( نمی تواند خارج شود)

•         صدای خفه و با بلندی کم ( انگاراز ته چاه بیرون می آید)

•         والدین ممکن است آن را بشکل من من کردن (زیر لب سخن گفتن ) توصیف کنند.

•         علت: انسداد در یکی از حفره ها ، بسته بودن دهان ( برگشت عقب زبان) ،تونسیل های بزرگ (مسبب انسداد دهان)

•         این نوع تشدید توسط خیلی از متخصیص موسوم به «گفتار سیب زمینی در دهان » می باشد

•         سیب زمینی ها همان تونسیل ها هستند!

تشدید آمیخته

•         فردی که بدعملکردی vp دارد(پرخشیومی) و یک انسداد در حفره بینی هم دارد (کم خشیومی شدگی ).

•         پرخشیومی و NE  بر روی صداهای دهانی

•         دلایل :  VPD و انسداد ، آپراکسی

•          

•          

•         نتیجه: نباید ارزیابی های ما تنها متکی بر شنیدن باشد.